Touring Bike có gì lạ

[tanphuoc]

XE ĐẠP NÀO CŨNG ĐI TOUR ĐƯỢC.

Khi nói đến đi tour bằng xe đạp thường ta hình dung đến những chiếc xe hầm hố, chắc chắn, được trang bị hòanh tráng, đủ các lọai đồ chơi để có thể chinh phục được mọi nẻo đướng thiên lý. Điều đó không sai nhưng không hẳng đúng hòan tòan. Với người đi tour bằng xe đạp thì ý chí mới quan trọng nhất, kế đến sức khỏe và sau nữa mới là phương tiện. Hãy xem anh chàng Nhật Bổn Iwasaki (http://www.xedap.org/vb/showthread.php?t=5714&highlight=Iwasaki) 36 tuổi rong ruổi qua 37 nước và vẫn đang tiếp tục cuộc hành trinh với chiếc xe đạp đầm không đề không số. Không đâu xa, ngay ở VN mình các bạn trẻ thuộc nhóm C4E (http://c4ehcm.com/c4e/index.php) với những chiếc xe đạp đi học bình thường cũng đã cùng nhau làm 2 chuyến xuyên việt thật ấn tượng. Nói vậy để thấy, để thực hiện những ước mơ ngao du thiên hạ trên chiếc xe động cơ đốt ngòai bằng cơm bằng phở ta nên đừng quá cầu kỳ với lọai phương tiện vốn dĩ thô sơ này. Hãy xem qua vài lọai xe đạp người ta dùng để đi du lịch nhé;
http://img.photobucket.com/albums/v399/victorphung/bike/Riding_through_Town.jpg
Nhóm 26 người đạp xe Unicycle (http://www.crazyguyonabike.com/doc/?o=RrzKj&doc_id=4954&v=36) từ Huế vào Nha Trang.

http://img.photobucket.com/albums/v399/victorphung/bike/Picture_1536.jpg
Chiếc xe đạp xếp (folding bike) có thể bỏ gọn vào 1 cái vali này đã cùng Gloria Munson (http://www.crazyguyonabike.com/doc/?o=RrzKj&doc_id=3208&v=ee), một phụ nữ Mỹ làm một chuyến qua Nhật Bản, Lào, Việt Nam, Cambodia, và Thailand

http://img.photobucket.com/albums/v399/victorphung/bike/65478490VkJ0DVR2.jpg
Xe đạp nằm hai bánh(recumbent), mình chưa có cơ hội thử qua lọai xe này nhưng thấy cũng rất thích

http://img.photobucket.com/albums/v399/victorphung/bike/pavementend.jpg
Xe đạp nằm ba bánh (Trike) của Douglas Coulter (http://www.crazyguyonabike.com/directory/?o=RrzKj&user=thegimprider&v=1B) với gần chục chuyến tour rất ấn tượng

http://img.photobucket.com/albums/v399/victorphung/bike/PF2.jpg
Xe đạp bánh lớn (Penny Farthing, không biết tiếng Việt gọi xe này là gì) của Joff Summerfield đi vòng quanh thế giới 35,447 km trong 924 ngày (http://www.crazyguyonabike.com/doc/?o=3Tzut&doc_id=1451&v=1Ms#60562)

[aumy.wood]

http://img.photobucket.com/albums/v399/victorphung/bike/74192805d2DWg8pk.jpg
Xe đạp đôi (tandem)

http://img.photobucket.com/albums/v399/victorphung/bike/73804910nVLK2ALd.jpg
Xe đạp ba (triplet)

http://img.photobucket.com/albums/v399/victorphung/bike/P1050508.jpg
Hai anh chàng này với chiếc xe đạp đầm mua ở cambodia giá 25$ đã đi từ Sài Gòn ra đến Sapa (http://www.crazyguyonabike.com/doc/6401)

http://img.photobucket.com/albums/v399/victorphung/bike/104531876UMRcpbuCChrisColoradoTrek5.jpg
Một chiếc touring bike truyền thống. Trek 520 (http://www.trekbikes.com/us/en/bikes/road/520/520/)

Xem thêm hình ảnh những chiếc xe thồ (http://www.pbase.com/canyonlands/fullyloaded)
----------------------------------
TOURING BIKE CÓ GÌ LẠ:

Vậy là người ta đi tour bằng đủ lọai xe, điều đó phụ thuộc nhiều vào cách thức của chuyến tour, đọan đường cũng như địa hình khu vực bạn sẽ đi qua và trên hết là sở thích của bạn. Nhưng với những tay du mục thực thụ họ sẽ có những tiêu chí nhất định để lựa chọn một chiếc “xe thồ đường dài”. Và từ đây ta chỉ bàn đến dạng xe touring truyền thống được đa số người sử dụng. Có thể tóm tắc 5 tiêu chí chính làm nên sự đặc thù của một chiếc touring:

-Thỏai mái dễ chịu: Có lẽ đây là tiêu chí đầu tiên cho một chiếc touring. Một chiếc xe vừa size, khung sườn êm, đầm, yên thông thóang, vừa vặn, êm ái, tay lái cân chỉnh đúng không cúi lắm có nhiều vị trí cầm nắm thay đổi v.v.. sẽ giúp người đạp thỏai mái, ít mỏi và đở mất sức hơn trên những chặng đường xa.

-Chuyên chở, đeo máng tốt: việc chở theo đồ dùng cá nhân cho những chuyến đi xa dài ngày là một đặc thù của những tay du mục trên yên xe, nên ngòai việc xe có thể gắn ba-ga trước sau để chở túi đồ, xe còn phải có từ ít nhất 2-3 chỗ để gắn bình nước. Sườn xe thường dài hơn bình thường để những túi đồ không bị vướng víu vào gót chân khi đạp cũng như phải đủ đầm để hạn chế việc rung lắc khi chở nặng. Bánh touring thường có 32-36 căm và vỏ cũng lớn hơn giúp xe êm hơn và tải được tốt hơn.

-Chắc chắn, bền bỉ và dễ sửa chữa, thay thế: Có thể thấy đa số sườn touring bike được làm bằng thép, điều này không chỉ nhằm mục đích tạo nên bộ khung chắc chắn, bền, êm mà còn cho phép người dùng có thể dễ dàng tìm được nơi sửa chữa nếu chẳng may chiếc sườn có vấn đề trên đường. Những phụ tùng trên xe cũng theo những chuẩn thông dụng, đơn giản tạo điều kiện dễ dàng cho việc sửa chữa thay thế nếu cần.

-Leo đèo vượt dốc tốt: Với việc tải nặng và đi xa thì tốc độ không còn được ưu tiên trong “cơ cấu” đĩa líp, thay vào đó sẽ có những số rất thấp (đĩa nhỏ líp lớn) được dự phòng nhiều cho những con dốc, đèo “không ưa cũng phải cưa” bất chợt đâu đó trên đường.

-An tòan trên xa lộ: Những yếu tố an tòan rất được lưu ý trên một chiếc touring, không chỉ thắng và vỏ lốp trang bị kỹ lưỡng cho những tình huống xấu và cung đường xấu, phản quang, kính chiếu hậu và đèn đóm cũng được gắn khắp nơi. điều này khiến chiếc touring trông rườm rà nhưng thật ra lại rất thiết yếu. Có lẽ cũng chính vì lí do an toàn mà phần lớn những chiếc touring của các hãng đều cho ra những màu luốc luốc tối tối để đỡ bị dòm ngó bởi những “người xấu”.

Đó là những yếu tố quan trọng cần phải có cho một chiếc touring thật sự. vậy cụ thể những thíết kế, phụ tùng nào thỏa mãn những yêu cầu trên

[duyenhai01]

Rất thú vị, cảm ơn bác.

[timber]

Hay quá chừng ,cám ơn Victor Phụng .

[tanphuco]

Cảm ơn Phụng. Nữa đi bạn ơi.

[lengo_ltd]

victor sưu tầm đầy đủ. Tuyệt vời.

[hoangnghia71]

Thông thường gắp sau của một chiếc toring từ 45-46 cm. ( xe road thường từ 41-42), thậm chí có chiếc được đặc cách lên đến 83cm. mục đích chính là để túi đồ không cạ vào gót chân khi đạp, giảm rung lắc đuôi xe khi khi trục sau được đưa ra xa hơn đê hành lý dược dồn lên trước trục bánh. và có thể gắn được bánh lớn + vè.
http://img.photobucket.com/albums/v399/victorphung/bike/BigDummy.jpg

Chiếc Big Dummy (http://www.surlybikes.com/frames/big_dummy_frame/) của Surly với gắp sau 82,7cm


Ống cổ của touring thường nghiêng hơn (70-71 độ) cộng với khỏang cách đưa ra trước (offset) của phuộc lớn (>5cm) khiến bánh trước được đưa ra trước nhiều hơn. Điều này làm xe êm hơn khi vào đường dằng sốc, mũi chân không bị cạ vào bánh trước trong lúc cua quẹo dù đi với bánh lớn hoặc gắn vè và quan trọng hơn hết là tăng độ dài trail (xem hình) để giảm thiểu hiện tượng trung lắc (shimmy) (hiện tượng tay lái đột nhiên rung lắc ở một khỏang tốc độ nhất định nào đó. Đặc biệt hay xuất hiện khi chở nặng)
http://img.photobucket.com/albums/v399/victorphung/bike/trail-1.jpg
Trail

Phần trục giữa của sườn touring bike cũng thường được hạ thấp hơn bình thường một chút (khỏang 1cm), nhằm giảm trọng tâm giúp xe đầm hơn và giúp bù lại độ cao khi sử dụng bánh lớn.

Để có thể sử dụng được vỏ lớn (hông vỏ touring thường từ 28-40mm) và gắn vè tất nhiên gắp trên dưới và phuộc cũng phải làm đủ rộng cho nhưng lọai vỏ này. Trên thực tế nhiều người có thể gắn vỏ hông 48-50mm. Những lỗ, bát để gắn vè, ba ga trước sau trên phuộc v.v.. mặt định phải có. Tối thiểu phải có 2 chỗ bắt gọng nước (thông thường là 3), cá biệt có sườn có thể gắn tới 6 gọng bình
http://img.photobucket.com/albums/v399/victorphung/bike/zoom_fargo_bk.jpg
Chiếc Salsa Fargo (http://www.salsacycles.com/fargoComp09.html), 29er có tới 6 gọng bình nước.

[aumy.wood]

BÁNH
Cũng như khung sườn, một chiếc toring bike cần một cặp bánh cứng cáp để chở nặng, bền bỉ để vượt qua hằng ngàn km trong những điều kiện khắc nghiệt và ít có điều kiện bảo dưỡng thường xuyên trên suốt chặng đường. Bánh 700c hông lớn được xem như là lọai bánh tiêu chuẩn cho touring. Ưu điểm của lọai bánh này là quán tính lớn giúp xe có trớn và thăng bằng tốt hơn, lọai bánh này rất phổ biến ở châu Âu và Bắc Mỹ, nhưng nếu đi tour ở những vùng khác việc tìm vỏ ruột thay thế cho lọai bánh này tương đối khó trong khi với sự bùng nổ của MTB ngày nay, hầu như có thể tìm mua lọai vỏ ruột 26” bất cứ nơi đâu do vậy hiện nay su hướng một số người lựa chọn chuẩn bánh 26” cho chiếc xe touring của mình. Một số hãng cũng đã cho ra những mẫu touring với bánh 26” rất ấn tượng. Chuẩn 29” cũng được thử nghiệm gần đây cho touring và tiên phong là chiếc fargo (http://www.salsacycles.com/fargoComp09.html) của Salsa.

http://img.photobucket.com/albums/v399/victorphung/bike/Safari.jpg
Chiếc Novara Safari (http://www.rei.com/product/775749) bánh 26”


Số lượng căm trên mỗi bánh touring phải từ 32 căm trở lên (thường là 36 căm) để có thể “gánh vác” bạn và hành lý vượt qua mọi điều kiện đường xá. cá biệt có những người sử dụng bánh 40 hay 48 căm. Luôn ghi nhớ một điều số lượng căm càng nhiều thì rủi ro gãy căm càng ít. điều này càng quan trọng hơn với những ai có thân hình hộ pháp. Bác Xuyenviet có một bài giới thiệu về căm rất hay ở đây (http://www.xedap.org/vb/showthread.php?t=3661). Hãy trang bị cho mình bộ căm tốt nhất có thể và luôn nhớ đem theo căm dự phòng.

Vành (niềng) cũng là một vấn đề, tìm một cặp niềng 36 căm thôi chưa đủ mà hông niềng cũng phải đủ lớn để sử dụng được với những lọai vỏ lớn. thường thì hông niềng touring từ 17-19mm (đo 2 mép trong của niềng). Nếu có thể, nên sử dụng lọai niềng 2 lớp và có long đền đôi ở lỗ căm như lọai Mavic A719 (http://www.mavic.com/road/products/A-719.324119.aspx) được mệnh danh là niềng chống bom.
Một điều lưu ý dù niềng tốt căm tốt cỡ nào nhưng không được rút căm tốt thì cũng vô dụng, hãy nhờ một người có kinh nghiệm để giúp bạn có một cặp bánh như ý.

http://img.photobucket.com/albums/v399/victorphung/bike/P4050447.jpg
Chắc chắn không ai muốn thấy cảnh này sảy ra với mình



Đùm, câu nói “tiền nào của ấy” không hòan tòan đúng trong trường hợp này. Những lọai đùm cao cấp đắt tiền nhất thường chú ý đến độ trớn, trọng lượng, mẫu mã và thương hiệu trong khi với xe touring độ bền, chịu lực tốt, chống bụi, nước, dễ chỉnh sửa bảo trì mới là điều cần nhất. Do vậy, hãy dùng những gì mình cần. Đa phần độ trộng nơi gắn bánh ở gắp sau và phuộc trước của sườn touring bằng với sườn MTB(100/135mm, trước/sau) do vậy xe touring thường sử dụng những đùm của xe leo núi. Một cặp đùm dạng chén-côn-bi sẽ dễ dàng chỉnh sửa và bảo trì hơn là lọai dùng bạc đạn.



http://img.photobucket.com/albums/v399/victorphung/bike/Mike.jpg
Một người bạn phải nhờ Mr Tèo gở cặp đùm bạc đạn Mavic để thay cặp đùm (http://www.crazyguyonabike.com/doc/page/?o=RrzKj&page_id=127319&v=4m) Deore sau khi đi qua trận báo số 9 (http://www.crazyguyonabike.com/doc/page/?o=RrzKj&page_id=125626&v=8b) ở miền Trung


Vỏ ruột của touring thông thường có hông lớn từ 28-42mm, vỏ càng lớn thì tải càng tốt, đỡ dòng xóc, có thể chạy trên nền đất mềm, bù lại sẽ làm tăng độ ma sát và trọng lượng của xe. Do vậy tùy theo đặc thù của chuyến đi mà chọn lọai vỏ thích hợp. Vỏ có ta-lông sẽ cứng cáp và yên tâm hơn trong việc chở nặng nhưng lại khó đem theo làm vỏ dự phòng. Nếu có điều kiện nên sử dụng cặp vỏ tốt có ta-lông và mang theo ít nhất một chiếc vỏ xếp được như lọai Continental Top Contac (http://www.conti-tyres.co.uk/conticycle/ti%20topcontact.shtml) hay Schwalbe Marathon (http://www.schwalbetires.com/bike_tires/road_tires). Còn nếu bạn quá lo lắng về việc lủng săm bể lốp thì vỏ đặc cũng là một giải pháp. Thường thì những lọai vỏ chuyên cho touring có 2 vòng phản quang bên hông vỏ, giúp bạn an tòan hơn khi đi trong đêm. Vỏ lớn thì ruột cũng phải lớn, do vậy nên bỏ theo vài cái ruột trong túi vì chắc chắn sẽ có lúc bạn cần đến nó.