Đau nhức vùng gối

[goldenbee.admin]

ĐAU NHỨC VÙNG GỐI
*. Giải đáp một thắc mắc của các thành viên của diễn đàn đang bị chấn thương.

Tại sau lại đau nhức vùng gối nhiều nhất?

Gối là vùng khớp có nhiều gân cơ giây chằng bám nhất, điều hợp nhiều động tác trong lúc "đạp" xe, cùng một lúc điều hòa chịu lực, gập duỗi cẳng chân vừa lái sự xoay trong xoay ngoài của khớp chày đùi đễ điếu chỉnh khớp cổ chân chuyển tất cà sức nặng cơ thể xuống bàn chân(qua các cơ cẳng chân, bàn chân, ngón chân.) sự không chính xác của khớp gối trong cử động lập lại nhiều lần buộc các dậy chằng, gận cơ căng thẳng theo. lâu ngày sẽ gậy đau nhức tại gân cơ đó.

Ví dụ : Trong ngày tay đua chỉ đạp xe trong vòng 60 km với vận tốc 6m một vòng đạp thì mất 10.000 vòng đạp. Nếu trong một năm, tay đua đạp được 6000km thì phải thực hiện cả triệu vòng đạp. Khi có một sai lệch nào nhỏ của xe cũng như của tay đua làm "khớp gối" sẽ đau nhức ngay tại điểm chịu của gân cơ nào có trách nhiệm điều chỉnh sai tư thế cử động khớp gối: 78% đau gối ở chổ bám tận của gân cơ. Vì thế khớp gối là khớp chịu lực quá tải do:

Đạp xe gây mệt mỏi :

- do lực đạp

- do vận tốc vòng quay (vòng đạp )

- do nhịp độ đạp xe (ngày thi đấu, đoạn đường dài, đường dốc...)

Mặt đường xấu, gồ ghề của đường đua.

Thời tiết: gối luôn đễ lộ với không khí, tiếp xúc với mưa gió, nóng lạnh, va chạm.

A. Qui trình bình thường (cơ sinh học khớp gối) khớp gối cử động trong một vòng đạp.

1/Khi bàn đạp thấp nhất, gối duỗi ra, chỉ còn gấp gối(cẳng chân so với đùi) 10o-15o.

2/Khi bàn đạp ở vị trí cao nhất, thì gối gấp tối đa. 110o-115o.

3/Khi bàn đạp từ vị trí cao nhứt.(khớp gối gấp tối đa), gối duỗi ra dần dần bàn đạp hạ dần ra trước đến vị trí thấp nhứt, thì xương chày(cẳng chân) phải xoay ngoài 17o.Nhưng khi duỗi gối đến vị trí còn gấp 30o thì xương chày phải được chỉnh xoay của cẳng chân.

- Gấp gối do cơ : hai đầu đùi, cơ treo đùi(ham string), cơ mông, cơ căng đùi ngoài(tensa facia lata)

- Cơ duỗi gối do cơ bốn đầu đùi qua gân bánh chè. Khi các cơ gấp co thắt bắt buộc các cơ duỗi phải buông dãn ra và ngược lại, một cách ăn khớp nhịp nhàng thì mới :đạp xe" nhanh được(chúng ta thường gọi là quay)

- Các dây chằng, sụn chêm, gân cơ chịu trách nhiệm điều chỉnh xoay (trong ngoài) của cẳng chân(mâm chày) so với lồi cầu đùi cũng phải có sự hoạt động nhịp nhàng theo cử động gối như qui trình cử động gối bắt buộc. Bình thường sức nặng cơ thể và lực đạp phải nằm trên trục chỏm xương đùi qua điễm giữa cổ chân và kẽ ngón chân I và II. Như vậy nhìn bên ngoài khi đạp xe mông gối bàn chân
phải trên mặt phẳng làm cho đùi, gối, cẳng chân, cổ chân hoạt động như những "tay dênh"(bielle) của hệ thống chuyển lực trong động cơ nổ

- Gối cổ chân cử động không lắc lư, nhịp nhàng, hài hóa, trơn tru. "không cà giựt" (không ngọt).

Tóm lại điều đáng ghi nhớ :

- Bàn đạp cao nhất, gối gấp tối đa 110o - 115o

- Bàn đạp thấp nhất, gối còn 10o -15o

- Khi thẳng gối ra (duỗi gối), cẳng chân xoay ngoài đến khi gối chỉ còn 30o gấp thì 17o xoay ngoài đó đã được trừ bù : cổ chân không lắc xoay nữa đến vị trí gối duỗi hết (ngược lại cũng vậy)

SẼ TIẾP TỤC PHẦN II

[bsff20]

Lời đầu tiên xin chúc sức khỏe chú dongchau và thành thật cám ơn chú đã vui vẻ tiếp tục phổ biến, đóng góp tài liệu tham khảo đáng quý cho anh chị em thành viên trong diễn đàn. Cháu có 1 thắc mắc nhỏ là có phải khi bàn đạp ở vị trí cao nhất thì góc độ của đầu gối giữa chân và đùi là nhỏ nhất và ngược lại khi bàn đạp ở vị trí thấp nhất thì góc độ đầu gối giữa chân và đùi là lớn nhất không? Nếu vậy thì cháu không hiểu câu dưới đây mong chú giải thích ạ, cám ơn chú.

[watermandanang]

Xin bác cho tiếp ,em chờ ,cám ơn bác nhiều.

[thinhphat]

Chào anh Đông Châu,chúc anh mạnh khỏe.Diễn đàn là tập hợp xã hội ảo,anh em mình tham gia vì sự nghiệp xe đạp của cộng đồng .Vừa qua đọc tin thấy anh chưa hài lòng một vài điều mong anh vui lòng bỏ qua.Tôi được đọc những bài bổ ích của anh rất hay,cám ơn anh nhiều. Mong anh tiếp tục=D>:)>-

[vinatex]

Bạn Long thân mến.
Trong tư thế NGỒi ĐÚNG.
* tư thế thứ 2:Cách đo khi 2 bàn đạp song song mặt đất. Chân và bàn đạp phía trước, Ta thả một sợi chỉ từ trên cao(thẳng với mặt đất 90o) đi ngang qua gối, nếu sợi chỉ rơi chạm cốt giữa bàn đạp thì yên được điều chỉnh đúng, nếu đầu gối vượt qua sợi chỉ thì yên chồm về phía trước và ngược lại đầu gối không chạm vào sợi chỉ thì yên lùi ra sau. và cũng từ gốc độ nầy ta sẽ tính được gốc độ gập của gôi qua mỗi vòng quây như trong tài liệu mà tôi đã ghi lại trong bài nầy,
----------------------------------


Cám ơn lời động viên của anh Quang, Vâng tôi sẽ cùng các bạn tham gia vào diễn đàn cùng chia sẽ niềm vui khi nhìn thấy diễn đàn ngày càng đông bạn bè tham gia và rộn ràng những lời chia sẽ chân tình và đoàn kết.
Thân chào
----------------------------------

Bạn LOCVINA;65109.
Tôi sẽ thực hiện tiếp bài nầy. Thân chào

[grdoor]

Chào chú Châu,

Xin cho cháu hỏi là, ở trong trường hợp, nếu người chạy xe đạp đã bị chứng đau đầu gối này, thì có cách nào để giúp chữa trị bình phục hòan tòan? hay có thể chế ngự để tiếp tục luyện tập xe đạp?

Cám ơn chú,

TCNQ3.

[coimexco-cty]

Con thưa chú Châu .
Bài viết của chú rất hay , rất bổ ích cho anh em đạp xe , nhưng nếu chú cho thêm ít hình ảnh minh họa thì con nghĩ sẽ rất phong phú và súc tích hơn , mong chú bày dạy thêm cho anh em chúng con . Chúc chú nhiều sức khỏe và niềm vui .

[kaiser]

Chào bạn Vương Bình.
Tôi rất muốn đưa hình ảnh vào bài đễ minh họa giúp các bạn hiểu thêm lắm, nhưng có vài lý do sau đây:

1/ Tài liệu của tôi khá xưa so với hiện nay, do đó hình ảnh rất hạn chế.

2/ Khả năng xử dụng máy còn kém lắm, tôi chưa biết cách đưa hình ảnh lên máy, do đó có thiếu xót về phần nầy sau khi tôi tìm hiểu cách đưa hình lên máy,xin hẹn lại bạn Vương Bình nhé!
----------------------------------


Trong môn xe đạp việc căn bản đầu tiên là tư thế:

1/ Ngồi đúng

2/ Đạp đúng

Làm được việc nầy tức là bạn sẽ tránh được những ảnh hưởng về sức khỏe như bạn đã gặp phải. Vậy bạn coi lại xe của bạn đáp ứng điều nầy chưa.

Sau đó việc tập luyện của bạn như thế nào

1/ Có đi quá nặng không (Ví dụ: Dĩa 52 x 12 - 13 )

2/ Chương trình tập luyện trong tuần có phù họp với sức khỏe của bạn hay không?

Nếu bạn đã bị đau thì bạn nên nghĩ tập một thời gian, nếu bạn quá "ghiền" có thể bạn tập lộ trình ngắn đường lại và nhẹ thôi đừng gắn sức quá , đồng thời đễ (dĩa nhỏ x líp 17 - 18) người ta thường gọi là đi "quây". chúc bạn sớm bình phục.

[keithng]

Thật là hân hạnh cho dd xedap có được một người như chú Châu, theo ý kiến cũa riêng cháu, có hiểu biết thật là sâu sắc về cách bảo vệ và rèn luyện sức khõe cho những người chơi xe đạp.

Chúc chú luôn khõe,

TCNQ3.

[coimexco-cty]

ĐAU NHỨC VÙNG GỐI ( phần II)

B. Đau gân cơ vùng gối.

1. Đau gân cơ xoay.

Hệ thống kềm chặt giữa "bàn đạp và bàn chân" vẫn phải chứa một độ di động đễ bù trừ cho sự xoay của xương chày trong động tác "đạp xe" (gập duỗi gối) nhung phải trong điều kiện bình thường.

a/ Nếu trục (cốt) bàn đạp bị vẹo thì cổ chân bị lắc xoay (quậy) trong bàn đạp chịu lực T1 ( thì đạp này là chính yếu: thì đưa lực đạp tối đa lên bàn đạp vừa duổi cẳng chân) hoặc thi T3 ( Thì kéo cần động tác kéo nhanh bàn đạp lên và gấp gối(gấp cổ chân) đễ đưa nhanh) thì kéo bàn đạp của vòng đạp,các gân cơ xoay sẽ bị đau khi làm việc căng. Gân cơ đầu tiên sẽ là gân cơ chày, cơ mác qua khớp cổ chân đễ đến bàn chân. Đau do cọ sát nhiều trên đường ngang qua khớp cổ chân, sau đó sẽ đau ở chỗ bám tận các gân cơ xoay đó (cả 2 nhóm gân cơ đối kháng nhau = xoay ngoài và xoay trong). Bấy giờ Tay đua sẽ cảm thấy nóng, mỗi dọc các gân cơ và chỗ bám tận các dây chằng vùng cổ chân sẽ bị tổn thương : bong, sưng, đau. tay đua không đạp xe được nữa. Phải lên xe vớt và bỏ cuộc ( nếu tham gia thi đấu), lên xe đò (nếu đi dượt xa)

b/ Nguyên nhân khác tế nhị hơn : bàn đạp bị mòn nghiêng vì sử dụng lâu ngày, làm nghiêng bàn chân thường ra ngoài nhiều hơn. Khi quây cổ chân bị lắc và xoay trong của xương chày nên đòi hỏi các gân cơ xoay ngoài phải căng nhiều hơn. Hai nhóm gần cơ đối kháng nhau, xoay trong và xoay ngoài đều bị đau (cơ căng đùi ngoài. hai đầu đùi, cơ chân ngổng, cơ kheo) do khớp dưới sên làm việc nhiều, hoặc nhấn bàn đạp mạnh, hoặc kéo giở bàn đạp theo trớn, sau khi té hoặc sau khi băng qua đoạn đường lởm chởm, gồ ghề, xe bị nhồi, dẫn nhiêu.

- Khi cốt bàn đạp vẹo lên trên, thì bân chần bị vẹo trong và ngữa bàn chân, sẽ đau lúc nhấn bàn đạp.

- Đau ở ngón chân cái. Đau xảy ra cho gân cơ hai đầu dùi, cơ căng đùi ngoài.

- Khi cốt bàn đạp vẹo xuống dưới, bàn chân bị lật úp vẹo ngoài ở thi T3 (kéo trớn bàn đạp). Đau sẽ xuất hiện ở gân cơ chân ngổng, dọc các ngón chân út.

c/ Trong vòng quây, bàn chân lên cao nhất đòi hỏi phải có 10o - 15o gấp lưng (T4) (thì trớn này là thì nghĩ thứ hai, cổ chân gấp nhẹ đễ chuẩn bị duỗi cẳng chân(duỗi gối) cổ chân đễ có chuyển động quay đều đặn, êm dịu, ngon ngọt theo trớn chuyển giai đoạn thì (T3) thì kéo giỡ bàn đạp thi (T4) sang thì nhấn lực bàn đạp. Nếu vì lý do khớp cổ chân bị "đơ" không gấp lưng được trên 10o, bắt buộc khớp dưới sên phải cử động bù thêm cho đủ 15o hoặc bàn chân phải xoay trong và ngữa, làm xoay xương chày vào trong. Các gân cơ xoay ngoài phải làm việc nhiều hơn sẽ trở nên mõi, đau (gân cơ hai đầu đùi, cơ căng đùi ngoài). Trường hợp này cũng nhận thấy khi tay đua có "đơ" khớp cổ chân, sau bong gân cổ chân, gân gót bị ngắn..


2. Đau gân cơ duỗi gối (cơ bốn đầu đùi và gân bánh chè) xảy ra do:


- Tăng cường độ gắng sức đạp

- Đi nặng (dùng dĩa lớn, líp nhỏ)

- Tư thế ngồi sai của Tay đua.

a/ Tăng cường độ đạp xe.

- Đễ tăng lực đạp xe cả về sức lẫn tốc độ Tay đua "đứng lên quay" gọi là "đăng", tăng thêm lực đạp 30% dòi hỏi cơ bốn đầu đùi phải co cơ thêm. Lực cơ bốn đầu chuyển qua bánh ché và gân bánh chè. Quá sức sẽ đau ở chổ bám tận gân bánh chè (lồi cũ trước xương chày).

- Hoặc mới bắt đầu mà đã tăng lực bằng cách "đăng", hoặc nước rút, hoặc qua đoạn đường xấu(gồ ghề, ổ gà , đường ....) phải bỏ yên.

b/ đi nặng (dùng đỉa lớn, líp nhỏ)

Khi đi nặng có lợi gì? Có tốc độ, vòng quay ít, cơ bốn đầu đùi làm việc ít. Song khi muốn tăng lực lại gặp trở ngại nguy hiểm làm cơ bốn đầu đùi tăng quá nhiều đột ngột lên hệ thống duỗi gối( gân cơ bốn đầu đùi và gân bánh chè, dây chằng cánh bên, các sụn chêm..), gây đau chổ bám của hệ thống duỗi gối trên. Cơ bốn đầu đùi tiêu hao lực nhiều sẽ bị vộp bẻ( chuột rút). Đau cơ đùi.


3. Tư thế ngồi của Tay đua không còn đúng.

Đễ tăng tốc độ Tay đua có khuynh hướng thúc nhanh các thì quay vòng :

- Thì (T1) thì nhấn vào bàn đạp trước, rút ngắn thì này đễ tăng tốc độ, Hiệu quả tốt.

- Thi (T2) thì vuốt kéo. Nếu ra lực sớm quá đễ rút ngắn thời gian của thì này(tăng tốc độ) quay nhanh hơn thì Tay đua có khuynh hướng trồi tới trước và ngồi lên mõm yên. Các gân cơ treo đùi, gân xoay sẽ làm việc thêm lực và nếu không buông ra kịp thời lại càng làm chậm tốc độ. Tư thế ngồi đạp không còn đúng nữa.

- Thì (T3) thì kéo giở bân chân là thì các cơ phải buông lỏng nương theo lực đạp của bàn chân đang nhấn ga. Nếu tăng tốc độ kéo giở thì sức cơ gấp đùi (gấp khớp háng) phải làm việc thêm. điểu này có lợi nhưng nếu khớp háng (hông) không gấp lại kịp thời thì đùi sẽ bị đẩy dội lên mông làm cho mông nhún theo nhịp quay nhanh. Muốn tránh "nhảy mông" Tay đua phải luyện tập nhuần nhuyễn hơn "cách quay". Khi Tay đua quay mà "nhảy mông" chứng tỏ mình quay không nhanh và thiếu dượt, đạp xe không thoải mái.

Tư thế ngồi trên mỏ (mõm) yên làm cho gối và cổ chân, gấp thêm vài độ, dời trọng tâm "xe - người" ra trước, sẽ nặng bánh trước, cuối cùng không được tốc độ xe mà lưng còng, gối mõi, với đường dài, sẽ mau mõi mệt vì ép phổi, mõi lưng, vai cổ gáy, xốc hông, thở ngắn mau mệt, đỗ mồ nhiêu hơn. Cách đạp xe nầy sai kỷ thuật. Tư thế ngồi này kỵ với đường dằn, dài, thế nào Tay đua cũng ê đít, đau vùng hậu môn, đái khó, buốt, có khi tiểu ra máu. Thế nào Tay đua cũng bỏ cuộc chặn kế tiếp (nêu tham dự đua nhiều chặng)

Một tay đua cân nặng 70 kg, sức cơ bốn đầu đùi với tư thế ngồi đúng, đạp đúng có thể ra sức bình thường từ 84kg trên bàn đạp đến 164kg. Khi đổi tư thế ngồi trên mõm yên chứng tỏ sức tì đè lên bánh trước tăng đáng kễ, sự ép chịu gấp thêm của gối và cổ chân cũng tăng, các hê thống gân cơ duỗi, xoay của gối bị căng nứt sẽ dẫn đến tổn thương nặng, giết chết bộ gân gối. Lúc bấy giờ Tay đua có sức chỉ đạp bằng 30% trong lực cơ thể.

Các nguyên nhân khác cũng tới làm tăng độ gấp gối và cổ chân, đòi hỏi cơ bốn đầu làm việc thêm như :

- Giò đĩa dài quá cở người Tay đua.

- Yên thấp

- Sườn (khung) ngắn.

- Mõm yên chúc xuống.

- Tư thế ngồi mõm yên do sườn quá dài

Tất cả những khuyết điểm trên lâu ngày Tay đua thành thói quen dẫn trới sự thích nghi cụa khớp bánh chè đùi và bộ gân cơ vùng khớp gối phản ứng với vi chấn thương trên gây nên trạng thái hình ảnh "bánh chè có sừng" (patella comue) ở những tay đua lảo tướng.

Tóm lại các chứng đau gân cơ vùng gối do tư thế ngồi, đạp, khuyết điểm của phụ tùng, sườn đều phải được phân tích tỉ mỉ.

Do đó phải : kiểm tra lại "Người - xe" qua :

+ hướng giầy, bàn đạp.

+ vị trí của canh giầy, canh bàn đạp.

+ sự nguyên vẹn của khung và cốt bàn đạp.

+ biên độ cử động khớp cổ chân và dưới sên có bình thường không, gân gót có ngắn không.