Căm Xe

[vua_biotech]

Trên mạng hiện có 2 diễn đàn xe đạp bằng tiết Việt khá phổ thông. Đây là một điều hết sức bổ ích cho giới xe đạp người Việt khắp nơi vì thế mình muốn đăng mục này ở đây và diễn đàn kia để chúng ta cùng trao dồi kinh nghiệm cho nhau về "căm xe". Một trong những trục trặc khá nhức nhối khi các bạn sử dụng xe đạp để đi "touring" đường dài, nhất là theo dạng tự tải (fully loaded tour) là vấn đề gãy căm. Khi căm gãy thì vành xe của bạn sẽ bị méo. Thay cây căm bị gãy là chuyện đương nhiên, nhưng bạn phải biết cây căm bánh xe của bạn loại và cở gì để khi thay cây căm, vành xe sẽ được tốt. Để biết căm xe bạn loại gì, cở nào thì bạn có thể tham khảo với các tay đan bánh xe chuyên nghiệp, hoặc các bạn có thể tham khảo qua 5 loại căm sau:
1. Căm "thường" (Straight gauge spoke):
Loại này suôn đuộc từ đầu đến cuối căm vì thế khả năng đàn hồi kém nên phần "cùi chỏ" chịu khá nhiều lực khi bị xốc. Những tay đan căm chuyên nghiệp không sử dụng loại căm này để đan những vành xe có chất lượng cao.
http://www.xedapxuyenviet.com/Forums_Images/001_CamThuong.jpg
2. Căm 2-Đường Kính (3-Vòng) (double butted spoke)
Đường kính của vòng đầu và vòng cuối bằng nhau. Vòng giửa nhỏ nên khả năng đàn hồi tốt vì thế lực không tập trung tại phần "cùi chỏ" hoặc đầu căm. Loại căm này khá thông dụng trong việc đan các bánh xe có chất lượng cao và được dùng cho nhiều thể, loại. Căm cở 1.8mm/1.5mm/1.8mm được sử dụng khá thông thường. Nếu muốn bánh xe cứng hơn thì sử dụng căm 2.0mm/1.8mm/2.0mm
http://www.xedapxuyenviet.com/Forums_Images/002_Cam_2-Duong_kinh.jpg
3. Căm 3-Đường Kính (Triple butted spoke)
Ba phần với 3 đường kính khác nhau. Đường kính ở phần cùi chỏ to nhất nên khả năng chịu lực được nâng cao. Phần giửa nhỏ nhất nên có khả năng đàn hồi tốt. Nếu sử dụng loại căm này để đan cho bánh xe "touring" thì vấn đề gãy căm sẽ giảm đi rất nhiều.
http://www.xedapxuyenviet.com/Forums_Images/003_Cam-3-Duong_Kinh.jpg
4. Căm Dẹp (Bladed hoặc Aero Spoke)
Giống như căm "thường" nhưng phần giửa được tán dẹp để tạo sức đàn hồi và "xẻ gió". Những tay sử dụng loại căm này thường tự hào là chúng ít cản gió nên dọt lẹ. Nếu bạn sử dụng loại căm này thì nên lưu tâm đến trục xe của bạn. Nếu phần tán dẹp to hơn lỗ căm thì bạn phải xẻ lỗ căm để có thể luồn vào cho đúng vị trí.
http://www.xedapxuyenviet.com/Forums_Images/004_Cam_Dep.jpg
5. Căm Đũa (Straight-pull spoke)
Dù hình thù có khác biệt nhưng nói chung thì nó suôn đuộc như cái đũa ăn cơm-không có "cùi chỏ" nhưng các loại căm trên. Nếu sử dụng loại căm đũa thì trục xe của bạn phải được chế để dùng cho loại căm này và vành xe của bạn cũng được lưu ý
http://www.xedapxuyenviet.com/Forums_Images/005_Cam_Dua.jpg
Hy vọng mục này sẽ giúp các bạn có thêm kiến thức về các loại căm xe...

[huda]

bài viết hay lắm anh Minh :) hy vọng sẽ được đọc nhiều post như vậy của anh nữa.

Em nghĩ căm double butted thì gọi là căm 2 vòng (vì có 2 vòng đường kích khác nhau) và tripple butted thì gọi là căm 3 vòng. Còn căm dẹp thì hình như bà con Việt nam mình gọi là căm lá hẹ thì phải.

Nhiều tay mtb chạy bánh xe 29" thường dùng căm thường (straight gauge) vì bánh xe to nếu dùng các căm 2 vòng hay 3 vòng thì độ đàn hồi càng lớn, càng làm bánh xe quá "soft". Vì vậy không phải là bánh xe chất lượng thì không dùng straight gauge mà còn phụ thuộc vào công dụng (application) của bánh. Nếu cần bánh cứng thì nên dùng straight gauge

[cpthienhoa]

hihihi...Dominic giống anh thật. Cũng định dịch là 2 và 3 vòng đấy chứ. 2-vòng thì gọi là căm đực. Còn tripble butted sẽ gọi là căm cái. Vòng 1, Vòng 2, Vòng 3: chà giống như người mẫu thi hoa hậu quá xá. Mấy nàng sao sánh bằng căm xe của chúng ta.
Anh sẽ sử dụng cách của Dominic khi đăng tải trên website riêng.

[hieuducco]

Xin cảm ơn anh Minh Phạm vì bài viết nầy, luôn tiện cho em hỏi luôn là nếu dúng cặp bánh căm lá hẹ (Shimano RS10) (trước 20 và sau 24 cây) thì có đủ sức đi xuyên Việt không/ em không cần tải nhiều. Xin cảm ơn anh

[aumy.wood]

>> Mình có hỏi anh chàng mechanics một câu tuơng tư nhu vây, vì minh nang 80kg, chắc hơn Toàn nhiều (60kg hah?) :D. Đai khái truòng hop cua mình là mua cai máy đo súc đap, nen phai gắng 1 cai bánh xe Zipp 404 chỉ có 20 spokes.

Câu trả lời cuả anh chàng thơ gắng xe đap là "20 cây mà gắng bằng tay, thì rất cứng và manh". Su lua chọn nhũng cây tăm (stainless steel,...) có sức chiu đủng cao se? la`m cho ca'i ba'nh chiu đuoc VDV nang 110kg. Bánh xe gắng bằng tay cưng hơn bánh xe gắng và chỉnh bằng máy.

Trong tiêm xe đap mi`nh hay ghe' mua đo^`, anh chàng manager là dân chơi xe cyclo cross nang tren 100kg, cao 1m9. nên phu tùng xe đap nào anh chàng dó sài mà không bi hư, mình biết sẻ không có vấn đề cho mình về sư bền bỉ.

Toàn có nghĩ tơi chuyê.n, mua mot cai bánh sau thêm 32 hay 34 cây tăm chuả. Sài chung 1 cai lip chác tiền tốn cũng không nhiều lắm. Kinh ngiem cuả mình là chay vỏ bánh xe road 100PSI qua ổ voi, hay bị "pinched flats". bi sì bánh xe vì niềng dè lên vỏ bánh khi chay lên mot góc ổ có cạnh 90 dộ. Mavic open (32 spokes) hay Mavic AKsium,... là loai niền xe cùi nhưng trâu bò, anh em be^n na`y hay chay muà đông luyen tap/di làm bên này.

Mua cái bánh sau loai vỏ cross thử (bư hon vỏ road) ví du gap cái ổ gà to, mình phóng cai banh xe truớc qua ô gà đuoc, nhung cai banh xe sau phai chiu chạy qua cái hố đó. banh xe cross mà bơm lên 145PSI thì không sơ bi pinched flat nua :).

[furniweb]

Cảm ơn anh Hà, 1 là em sẽ thay vỏ sau hông bự hơn với cắp bánh đó, 2 là em sẽ thay cặp bánh 36 căm luôn. nhưng em thấy bài viết của anh Minh thì hình như loại bánh 36 căm tròn thì không có vẻ cứng lắm. Đang phân vân không biết như thế nào. Cặp bánh Shimano RS 10 so với cặp bánh 36 căm thì không biết bánh nào thuận tiện hơn cho chuyến xuyên Việt, xin các bác có kinh nghiệm chỉ bảo thêm.

[tai-viet]

Không Toàn ạ. Nếu sử dụng 36 căm tròn (straight gauge) mà tay bắt căm chuyên nghiệp lắp thì cứng lắm. Vấn đề là người bắt căm có chỉnh cho đúng tension của căm không đã. Nêu độ căng của căm (tension) yếu quá thi 36 căm, 32 hay ít căm hơn cũng chẳng có gì khác hết. Chúng sẽ gãy liên tục. Hom nào anh đăng bài về độ căng của căm. Để mọi người cùng tham khảo chơi cho dzui.
Về 20 hoặc 24 căm dùng cho touring thì cũng đã có tay làm căm tự hào là chúng cũng cứng lắm. Cái đó còn tùy thuộc vào người bắt và chất lượng của hàng nữa.
Nhiều xe road bike có hạng hiện đang lưu hành ở Mỹ lắp bánh xe chỉ có 24 cây căm. Những tay sử dụng loại này đâu phải hạng "nhẹ" như mình. Nhưng chúng vẫn chạy tốt, ít trục trặc về vấn đề gẫy căm. Nếu đi touring mà không cần phải tải đồ trên xe đạp, thì bánh xe từ 24-32 căm cũng tuyệt vời. Còn nếu tải đổ, thì mình khuyên nên dùng bánh xe sau có ít nhất là 36 cây căm. Còn bánh trước có thể thấp hơn, như là 32 cây căm. Tránh vấn đề gãy căm trên đường vì đi tìm một tay bắt căm chuyên nghiệp để sửa một vành xe bị méo cho đúng kỷ thuật là chuyện rất khó trên đường.