|
Trước khi đề cập đề tài 5 "Vùng cường độ". Tội xin bắt đầu từ Thay đổi sinh lý tay đua.
Về sinh lý cơ thể tay đua, nhịp tim và thở lưôn luôn phải thích ứng bằng được số nâng lượng tiêu hao. Vì vậy nhịp tim và nhịp thở là hai mốc thực tế lâm sàng chứng tỏ sự thích nghi tập dợt trên. Bình thường tim phổi nhịp nhàng với nhau ở tần số cổ định dù có gắng sức thêm 20% sức cũng chưa có thay đổi rõ rệt. Nhịp tim bình thường của người mới bắt đầu tham gia tập dượt có bài bản
(tùy lứa tuổi) người lớn từ 70-80 lần/phút khi ngũ dậy và chưa có cử động nào khác.
Khi ngũ người ta tự động thở bằng(cơ hoành). Khi thức người ta mới thở bằng cơ lồng ngực(cơ thở ngoài) với tần số 16-20 lần/phút.
Một tay đua mới bắt đầu tập luyện theo chương trình, sau khi tập dượt qua cấp nầy thì cơ tim bóp manh hơn nên nở ra; lúc nghĩ ngơi cũng dãn buông hơn, vì vậy khối lượng máu mỗi lần tâm thu cũng lớn hơn mang Oxy nhiều hơn đến tế bào ngoại vi nên cũng chỉ cần thở ít hơn nhưng sâu hơn là đủ. Tóm lại sau thời gian thích ứng với tập dượt, thì nhịp tim chậm lại ở thời điễm nghỉ ngơi và gắng sức tối đa nhịp tim sẽ tối đa- song tuổi tác cũng góp phần thích nghi như luyện tập yêu cầu:
Nếu tay đua tập luyện thường xuyên và có chiều hướng tiến bộ phát triển năng lực thì thể lực cũng tăng, nhịp tim và thở cũng cải thiện chậm hơn nhiều. Sau khi vượt cấp căn bản tập dượt phát triển(tiến bộ) thì nhịp tim sẽ tính theo công thức nôm na sau: nhịp tim tối thiểu trừ số năm tuổi.
Ví dụ; ở 60 tuổi khi ra sức tối đa 220-60 = 160L/ph
Ngược lại nhịp tim nghỉ ngơi (60 tuổi) hạ còn 60L/ph
Có nhiều người còn chậm hơn. Càng trẻ càng chậm nhưng không bao giờ được dứoi 50L/ph, nhưng hễ ngưng tập dượt thì nhịp tim lại nhanh như cũ chỉ trong vòng 1-2 tháng nghỉ tập. cơ thể muốn thích ứng lại cũng phải mất 3 tuần- 6 tuần tập luyện. Lưu ý là các chất độc cho cơ thể như xì ke,rượu, thuốc lá, cafe...làm cho tim phổi không thích ứng được với luyện tập cao độ lại. Tay đua sẽ "chết" vì gắng sức. vì thế mà Hiệp hội xe đạp nói riệng và thể thao thế giới cấm dùng thuốc kích thích sinh lực(doping,dopage).
Sự thay đổi hơi thở và nhịp tim đột ngột cũng tùy năng lượng tiêu hao khi gắng sức của tay đua.
|